CO NOSI OJCIEC ŚWIĘTY?


Wybierz interesujący Cię temat:

Wstęp

Pastorał
Paliusz
Ornat
Stuła
Alba (komża)
Infuła

Tiara
Piuska
Pektorał
Pierścień
Sutanna
Kolory

Jan Paweł II ma opinię najlepiej ubierającego się papieża w dziejach Kościoła. Ogólnie można powiedzieć, że garderoba papieży jest dziełem słynnej w Rzymie firmy krawieckiej "Casa Gammarelli", specjalizującej się w strojach dla kleru. Mieści się ona przy via Santa Chiara pod numerem 34 i jest rządzona przez dwóch kreatorów: AnnibaleŐa Gammarelii i jego siostrzeńca Massimiliano.
W firmie tej przed każdym nowym konklawe panuje nie mniejsze podniecenie, niż w samym Watykanie. Jaki będzie nowy papież? - dociekają w "Casa Gammarelii". Jakich będzie potrzebował strojów? Czy będzie wątły i chuderlawy, czy masywny i dobrze zbudowany?

Kiedy już to wiadomo, reszta wydaje się prosta: krawiecka rutyna i długoletnie obcowanie ze "świętością". Najpierw zdejmuje się miarę, a potem... na ten temat obaj Gammarelli milczą jak zaklęci. Jak kompletują papieską garderobę, pozostaje ich tajemnicą.
Jest jednak ktoś, kto o garderobie papieskiej wie wszystko najlepiej: co do czego pasuje i z jakiej okazji. To Angelo Gudel - "alutante di camera", czyli obecny kamerdyner Jana Pawła II. Jest wszędzie tam, gdzie Papież: przy Bramie Brandenburskiej, w afrykańskiej puszczy i na nartach, a także podczas wędrówek po Alpach.

Dla niego ważne są przede wszystkim dwie rzeczy: ubranie Papieża musi być prawie zawsze białe oraz dostosowane do pogody - wiatru, deszczu, siarczystego mrozu czy obezwładniającego upału.
W kwestiach ubraniowych kamerdyner musi jednak naradzać się z polskimi siostrami zakonnymi, które nie tylko prowadzą papieskie gospodarstwo, ale także dbają o bieliznę. W tym miejscu jednak należy powściągnąć swoją ciekawość.
Choć papieska garderoba nie jest tajemnicą w tym sensie, że Papieża oglądają codziennie setki, tysiące, a bywa że i miliony ludzi, to laik i tak z symboliki papieskich strojów wszystkiego nie zrozumie. Wiedza o niej jest tak rozległa, że nawet sam Jan Paweł II w całości jej nie zgłębił.

Pastorał  < do góry >
Oznacza władzę pasterską. Jest to duża laska, zakrzywiona u góry, nawiązująca do kija pasterskiego (stąd nazwa), który ma symbolizować papieża czuwającego nad owczarnią. Pastorałem podpiera się, idąc w procesji do i od ołtarza, udzielając błogosławieństwa po zakończeniu liturgii (trzyma go wówczas w lewej ręce, podczas gdy prawą czyni znak krzyża), słuchając Ewangelii w czasie mszy oraz wygłaszając kazanie. Jan Paweł II używa nowoczesnego pastorału ze srebra, który nie jest zakrzywiony u góry, lecz ma formę krzyża.

Paliusz  < do góry >
Podczas celebrowania mszy Papież nosi paliusz, czyli nakładany na ramiona i piersi wąski biały pas. Wykonują go siostry z rzymskiego klasztoru pod wezwaniem św. Agnieszki z wełny owiec - poświęconych przez Papieża w dniu imienin tej świętej. Na pas ten naszytych jest sześć czarnych Krzyżyków.

Ornat  < do góry >
Jest to wierzchnia szata liturgiczna, powstała w pierwszych wiekach chrześcijaństwa z płaszcza rzymskiego. Ornaty wykonywane są z kosztownych tkanin i bogato haftowane. Wkłada się je przez głowę (mają u góry wycięty otwór). Dawniej miały kształt dzwonu i sięgały aż do stóp. Mniej więcej od XVI wieku ustaliła się forma zbliżona do wydłużonego prostokąta o zaokrąglonych krótkich bokach. Od początku XIII wieku używa się ornatów w różnych kolorach, w zależności od okresu liturgicznego.

Stuła  < do góry >
Element stroju liturgicznego w kształcie wstęgi czy szarfy, którą papież zakłada na szyję Papież używał wielu stuł różnego koloru. Niektóre z nich - na ogół bogato ozdabiane - były wykonywane na konkretne uroczystości z udziałem Jana Pawła II.

Alba (komża)  < do góry >
Podobnie jak stuły, również alby używają wszyscy duchowni od zwykłego księdza do papieża. Jest to spodnia szata liturgiczna z białego (stąd nazwa) materiału, z reguły podwiązywana paskiem. W zależności od kroju uzupełniana humerałem (rodzaj chusty okrywającej szyję i ramiona).

Infuła  < do góry >
Papież (podobnie jak biskupi i kardynałowie, a także inni mający ten przywilej duchowni) nosi ją na głowie podczas liturgii, ale tylko w niektórych momentach, np. podchodząc i odchodząc od ołtarza czy udzielając błogosławieństwa. Infuła jest koloru białego i składa się z dwóch złączonych ze sobą sztywnych tarcz, przedniej i tylnej (tzw. cornua, czyli rogów) oraz dwóch zwisających z tyłu wstęg.

Tiara  < do góry >
Było to uroczyste nakrycie głowy papieża. W VIII i IX wieku, miała ona formę wysokiej, białej czapki zwieńczonej krzyżem, ze zwisającymi z tyłu dwiema wstęgami. Tiarę nakładano papieżowi na głowę podczas uroczystej celebry. Przestała być używana od 1963 r., odkąd Paweł VI złożył ją symbolicznie na ołtarzu, a następnie sprzedał a uzyskane pieniądze przeznaczył na biednych.

Piuska  < do góry >
Jest to mała, okrągła czapeczka, nakładana na środek głowy przez papieża, kardynała lub biskupa. Papież nosi białą piuskę, kardynałowie - czerwoną, a biskupi - fioletową. Przywilej noszenia piuski mają także niektóre stare zakony, np. benedyktyni i cystersi. Czasem doprowadza to do zabawnych nieporozumień. Na przykład w 1979 r., wierni oczekujący Jana Pawła II na Skałce w Krakowie (zwłaszcza ci, co stali dalej), zaczęli przedwcześnie wiwatować na cześć Papieża, bo wzięli zań ubranego na biało i noszącego białą piuskę opata cystersów.

Pektorał  < do góry >
Ozdobny krzyż ze szlachetnego metalu (najczęściej ze złota), czasami zawierający relikwie. Pektorał przypinany jest do piersi, otoczony łańcuszkiem zawieszonym na szyi. Od XII wieku noszą go opaci, biskupi, kardynałowie i papieże.

Pierścień  < do góry >
Jest to insygnium każdego biskupa, również Papieża. Oznacza więź biskupa z kierowanym przez niego Kościołem. Na pierścieniu jest wygrawerowany herb papieża. Po śmierci każdego Ojca Świętego jest stapiany i odlewany na nowo, z wygrawerowanym herbem nowego następcy św. Piotra. To insygnium trzeba odróżnić od tzw. pierścienia rybaka, czyli pieczęci sygnetowej papieży - z wyobrażeniem św. Piotra, zarzucającego sieć z łodzi - wprowadzonej w drugiej połowie XIII wieku. Pierwotnie służyła do sygnowania osobistej korespondencji, obecnie używana jest do oznaczania niektórych dokumentów papieskich.

Sutanna  < do góry >
Najzwyklejszy strój każdego duchownego, również papieża. Sutanna to długa do kostek suknia z długimi rękawami, wzorowana na antycznej szacie spodniej (tunica), która przetrwała wszystkie zmiany mody. Najbardziej popularne są sutanny czarne, natomiast Papież nosi sutannę koloru białego. Gdy chodzi o innych dostojników kościelnych, to - teoretycznie - biskup powinien chodzić w sutannie fioletowej, a kardynał w czerwonej. Najczęściej jednak dostojnicy ci noszą czarne sutanny, ale z fioletowymi guzikami i z takimże pasem.

Kolory  < do góry >
Na przykład biały obowiązuje w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy, innych świąt Chrystusa, świąt Matki Bożej i świąt ku czci świętych-niemęczenników; czerwony - w Niedzielę Palmową, Wielki Piątek, święta Krzyża Świętego, Zielone Świątki oraz podczas obchodów ku czci apostołów i męczenników, zielony - w okresie zwykłym; fioletowy - w okresie Adwentu i Wielkiego Postu.


Materiały pochodzą ze strony: www.muzeumwspomnien.pl/index.php

Powrót do >>> Strona Główna


© 2003 Jasiek Knigawka